Rust hoeft zich niet te verantwoorden

De efficiëntiecultuur eist dat zelfs rust je ontwikkelt, indruk maakt en zich met foto’s terugbetaalt. Ondertussen kan rust zonder inspanning goede rust zijn, als je krachten er daadwerkelijk van terugkeren.

Soms heeft iemand een wandeltocht, theater, een reis of een etentje met vrienden nodig. Soms een bank, stilte en een serie die geen enkele competentie ontwikkelt.

De kwaliteit van rust wordt niet bepaald door de hoeveelheid organisatie die erin is gestopt, maar door wat er daarna gebeurt:

• is de energie hersteld;
• is de spanning afgenomen;
• is er plezier ontstaan;
• is het ritme veranderd;
• is er geen extra vermoeidheid bij gekomen;
• is het vermijden niet permanent geworden.

Actieve rust geeft inderdaad vaak meer indrukken en scheidt een vrije dag beter van een gewone avond. Maar de voorbereiding ervan kost ook kracht. Wie de hele week beslissingen heeft genomen, wil op zaterdag misschien geen expeditie van zes personen aansturen.

Passieve rust wordt een probleem wanneer ze automatisch wordt gekozen en niets herstelt. Drie uur tijdlijn kan iemand vermoeider achterlaten dan vóór de rust, hoewel hij formeel niets zwaars heeft gedaan.

Het loont meerdere standen te hebben:

• volledige rust;
• beweging;
• verandering van omgeving;
• gezelschap;
• alleen zijn;
• iets maken;
• kunst tot je nemen;
• geen programma.

Vrije tijd hoeft niet volgens een externe norm goed besteed te zijn.

Soms is goed georganiseerde rust een dag waarop niemand iets heeft georganiseerd.

De toets komt later: niet hoe het zondagavond was, maar hoe de dinsdag eruitziet. Een vakantie met vier steden in tien dagen levert veel foto’s op en ter plekke een gevoel van volheid, maar na thuiskomst heeft iemand een week nodig om in het werk te komen of wordt hij meteen ziek. Een week op één plek, waarvan de helft van de dagen zonder programma verliep, laat minder verhalen en meer kracht achter. Het verschil zie je alleen over een afstand, dus rust meteen erna beoordelen is ongeveer als een diner beoordelen op een foto.

Het ongemak is dat een dinsdag zich slecht laat omzetten in een gesprek. Over vier steden valt maandag bij het koffieapparaat iets te zeggen, over een week op één plek niets. Op dat punt begint rust zich aan te passen aan de toekomstige navertelling in plaats van aan de vermoeidheid.