De sterke kant

De cultuur van zelfverbetering zegt vaak dat je met je zwaktes moet beginnen, alsof een mens een lijst defecten is die op reparatie wacht. Terwijl we meestal leuk vinden wat lukt, en beter lukt wat we graag doen.

K. Anders Ericsson onderzocht met collega’s de training van musici en introduceerde het begrip doelgerichte oefening: het oefenen is opgebouwd rond een concreet zwak punt, kost moeite en geeft onmiddellijke feedback. Uit dat werk fabriceerde de massacultuur later de handige regel van „tienduizend uur”, die in het artikel niet voorkwam.

Het aantal uren op zich garandeert niets. Een fout herhalen is ook oefening — je wordt alleen een zeer standvastige uitvoerder van die fout. Een sterke kant groeit daar waar de oefening moeilijk genoeg is om de vaardigheid te veranderen, maar nauwkeurig genoeg om te begrijpen wat er precies verandert.

Dat maakt sterke kanten een goed vertrekpunt. Wie al kan schrijven, rekenen, tekenen, overtuigen, details opmerken of mechanismen in elkaar zetten, kan daarop sneller een volgende vaardigheid bouwen.

Maar een sterke kant kan ook een schuilplaats worden.

Het is makkelijk om alleen te doen wat je bekwaamheid bevestigt en bezigheden te mijden waarin je opnieuw beginner moet zijn. Een goede programmeur stelt spreken in het openbaar uit. Een sterke spreker mijdt spreadsheets. Wie gewend is theorie snel te begrijpen, heeft geen zin in de trage en onhandige praktijk.

Gebruik je sterke kant als hefboom, niet als hek.

Schrijfvaardigheid kan helpen om wiskunde te leren via uitvoerige uitleg. Ruimtelijk inzicht helpt bij anatomie of mechanica. Contactuele vaardigheid helpt om experts te vinden en ze goede vragen te stellen.

Je hoeft niet elke zwakte in een verdienste te veranderen. Daar is de tijd te kort voor. Maar het loont om echte specialisatie te onderscheiden van zorgvuldig ingericht vermijden.

Ingericht vermijden ziet er waardig uit en komt daarom lang niet aan het licht. Een afdelingshoofd dat vroeger een goede ingenieur was, blijft de moeilijkste stukken zelf repareren. Hij legt uit dat het zo sneller gaat, en dat is waar: hij klaart de klus in een uur, terwijl het uitleggen aan een stagiair er drie zou kosten. In een jaar tijd vormen die bespaarde uren een afdeling waar de moeilijke stukken nog steeds door één persoon gerepareerd kunnen worden — dezelfde, alleen vermoeid en niet meer toekomend aan het werk van een afdelingshoofd. Elke afzonderlijke beslissing was daarbij juist.

Een sterke kant houdt niet op sterk te zijn doordat men zich erachter verstopt. Wat verandert is de bestemming: met een hefboom til je een last, met een hek houd je mensen buiten.