Als eerste naar het bord

Wachten vermindert de angst zelden. Meestal geeft het haar tijd om een presentatie voor te bereiden.

Wanneer meerdere mensen dezelfde onaangename handeling moeten verrichten — spreken, antwoorden, een sollicitatiegesprek voeren, een praktijkopdracht inleveren — is vroeg aan de beurt zijn vaak voordeliger. Er gaat minder tijd op aan angstig wachten, er nestelen zich minder fouten van anderen in je hoofd, en het geduld van de beoordelaar is nog niet op.

Het is geen universele wet. Bij een examen loont het je eigen voorbereiding, het format en de kans om het type opgaven te zien mee te wegen. Bij onderhandelingen is het soms verstandiger de anderen eerst aan te horen. Er zijn situaties waarin de volgorde werkelijk nuttige informatie oplevert.

Tegelijk heeft de gewoonte om je altijd achteraan te verstoppen een cumulatief effect. Je vermijdt niet alleen één onaangenaam moment, je oefent ook in het vermijden van de volgende.

Daarom is het van tijd tot tijd nuttig vrijwillig een zichtbare plaats in te nemen:

• als eerste een vraag stellen;
• als eerste een concept laten zien;
• als eerste een nieuw instrument proberen;
• als eerste toegeven dat de instructie onduidelijk is;
• als eerste naar het bord komen, als de prijs van een fout klein is.

Moed verschijnt zelden vóór de handeling. Meestal komt ze later en beweert ze dat ze er al die tijd bij was.

De tandarts levert een zuivere ervaring op. Een afspraak om acht uur ‘s ochtends en een om zes uur ‘s avonds verschillen niet in de behandeling, maar in de twaalf uur waarin je het aanstaande boren met je meedraagt. Het werk van de tandarts is in beide gevallen hetzelfde. Wat verschilt is de duur van de ingreep in het hoofd van de patiënt, en juist die wordt achteraf met het woord „vreselijk” beschreven. Dezelfde rekening presenteert elk uitgesteld gesprek: een fout melden op maandag of op vrijdag — het werk is hetzelfde, de week is anders.

Wachten is niet gratis, al neemt het in de agenda niets in beslag. Het wordt van een andere rekening afgeschreven — van de aandacht, die die dag niet meer toereikt voor al het overige.