Levenslessen

Geen bruggen opblazen voor de motivatie

Onomkeerbaarheid schept soms daadkracht. Juist daarom nemen mensen ontslag voordat ze nieuw werk zoeken, steken ze al hun geld in een project of beloven ze publiekelijk een resultaat.

Als de weg terug is afgesloten, rest alleen nog vooruit gaan.

Het probleem is dat er vooruit misschien nergens naartoe te gaan valt.

De mogelijkheid om terug te trekken is nuttig zolang het nieuwe systeem zijn werking nog niet heeft bewezen:

  • met een opleiding beginnen vóór het ontslag;
  • de vraag toetsen vóór een grote lening;
  • in de nieuwe stad wonen vóór de aankoop van een woning;
  • een klein project uitvoeren vóór de oprichting van een bedrijf;
  • regelmatig trainen uitproberen vóór de aanschaf van een thuissportschool.

Grote uitgaven vooraf zijn een slechte vervanging van motivatie. Een jaarabonnement dwingt niet tot trainen. Het maakt een gemiste sessie alleen iets duurder en geeft een extra reden om het bankafschrift te mijden.

Toch is een verplichting vooraf soms nuttig:

  • een betaalde cursus;
  • een vastgelegde datum;
  • een afspraak met een trainer;
  • een aangekondigde bijeenkomst.

Het verschil zit in de omvang van de inzet.

Een goede verplichting helpt te beginnen en laat de mogelijkheid open het besluit te wijzigen zonder je leven te verwoesten. Een slechte maakt de fout opzettelijk te duur om toe te geven.

Een opgeblazen brug heeft een bijwerking waarover in citaten over daadkracht niet wordt geschreven: hij verhindert niet alleen de terugtocht, maar ook het opmerken dat het tijd is. Wie aan veertig bekenden heeft aangekondigd dat hij voor zichzelf begint, heeft samen met de vastberadenheid een dure reputatie-inzet gekregen. Een halfjaar later zeggen de cijfers al „het werkt niet”, maar dat toegeven betekent nu aan veertig mensen uitleggen wat er is misgegaan. Het project wordt nog een jaar voortgesleept — niet uit geloof erin, maar uit de boekhouding van de schaamte.

Een goede toets van een verplichting is de vraag wat ze doet met het moment van afzien. Maakt ze dat moment een beetje ongemakkelijk, dan is het discipline. Maakt ze het onmogelijk, dan is het een manier om jezelf bij voorbaat nieuwe gegevens te verbieden.