Het werk begint vóór het werk

Voor je begint, is het zaak niet alleen het gereedschap voor te bereiden, maar ook de ruimte eromheen.

Het is zaak te controleren:

• of er genoeg plaats is;
• of er licht en ventilatie zijn;
• waarheen het materiaal zal bewegen;
• waar de draden, leidingen en hete oppervlakken zitten;
• wat er vuil kan worden, kan breken of vlam kan vatten;
• waar het afval naartoe moet;
• of je halverwege veilig kunt stoppen;
• wat er gebeurt bij een fout.

Een deel van de ongelukken ontstaat niet door de moeilijkheid van het werk zelf, maar door een voorwerp dat voor de voeten ligt, een kopje onder de elleboog of een kabel die dwars door de doorgang is gespannen.

Gereedschap en materialen kun je beter vooraf klaarleggen. Je wilt niet naar de juiste sleutel zoeken terwijl je met je andere hand een zwaar onderdeel vasthoudt dat intussen zijn eigen mening over de zwaartekracht vormt.

Voor het zagen, boren en elk ander onomkeerbaar handelen is het inderdaad zaak de meting te herhalen. Maar de uitdrukking „meet zeven keer” is geen letterlijke norm. Na de derde identieke meting begint iemand soms al uit verveling fouten te maken.

Nuttiger is een onafhankelijke controle:

• een ander instrument;
• een andere rekenwijze;
• een tekening;
• een controlepunt;
• een tweede persoon als de fout duur is.

Als het werk te maken heeft met vuur, hoogte, elektriciteit, druk, zware voorwerpen of gevaarlijke stoffen, vervangt een filmpje van thuis geen voorbereiding. Een mooi filmpje toont gewoonlijk de geslaagde variant en knipt het deel eruit waarin de maker documentatie las, beschermingsmiddelen kocht en de bevestiging drie keer overdeed.

Goede voorbereiding eindigt in een van twee beslissingen:

Ik begrijp hoe ik dit veilig doe.

Of:

Dit werk kan ik beter aan een vakman overlaten.

Het tweede antwoord getuigt niet van gebrek aan zelfstandigheid. Soms is het de zuinigste vorm ervan.

De voorbereidingstijd komt bijna nooit in de planning terecht. Iemand schat dat een plank ophangen twintig minuten kost, en dat is een eerlijke schatting van het pure boren. Het zoeken naar pluggen, het wegzetten van de stoel bij de muur, het zoeken naar een verlengsnoer, het opruimen van het stof en het wegbrengen van de doos horen niet bij die planning. Daarom wordt juist de voorbereiding weggesneden: ze lijkt geen werk, maar een voorspel daarop. Het eindigt ermee dat er wordt geboord staand op een bureaustoel, omdat het trapje op het balkon staat en het balkon volligt met spullen die precies op deze zaterdag wachtten.

Voorbereiding wordt pas zichtbaar op het moment dat ze tekortschoot: wanneer het onderdeel valt omdat de handen bezig zijn met het zoeken naar een sleutel, of wanneer de draad precies daar blijkt te zitten waar de boor komt. Het is goedkoper haar als deel van het werk te beschouwen dan als uitstel voor het begin.