Succes met een lange lijst medeauteurs

De successcultuur houdt van één held in het midden van het beeld. Het team, de infrastructuur, de leraren, het gunstige moment en andermans onzichtbare werk blijven meestal buiten de kader.

Achter hem staan gewoonlijk:

• het gezin;
• leraren;
• collega’s;
• medewerkers;
• infrastructuur;
• opgebouwde kennis;
• een gunstig moment;
• mensen die fouten hebben rechtgezet;
• een samenleving die relatieve veiligheid en werkende regels leverde.

Dat betekent niet dat eigen inspanning niets voorstelt. Die kan doorslaggevend zijn. Maar het doorslaggevende element is niet noodzakelijk het enige.

Een chirurg voert de operatie uit, maar het resultaat hangt af van het team, de apparatuur, de opleiding en decennia medisch onderzoek. Een directeur krijgt een prijs voor een project dat honderden mensen bouwden. Een auteur zet zijn naam op het omslag, terwijl het boek zonder redacteur, zetter en lezers een bestand met goede bedoelingen was gebleven.

Roem is op zichzelf niet gevaarlijk. Erkenning is aangenaam en soms verdiend. Ze trekt nieuwe mogelijkheden aan en maakt het mogelijk ideeën te verspreiden.

Het gevaar begint wanneer aandacht wordt aangezien voor bewijs van de eigen uitzonderlijkheid.

Men spreekt zo iemand steeds minder tegen. Zijn gewone zinnen worden geciteerd. Zijn fouten worden verklaard als moed. De omgeving zeeft geleidelijk alles weg wat de comfortabele versie van de grote man in de weg zit.

Zo werkt de laatste beproeving: ze breekt de mens niet met een klap, maar speelt lang en overtuigend muziek die speciaal voor hem is geschreven.

De nuttige maatregelen zijn tamelijk prozaïsch:

• onthouden wie eraan meedeed;
• de erkenning delen;
• mensen behouden die kunnen tegenspreken;
• bekendheid niet verwarren met competentie op elk gebied;
• het werk blijven doen, niet alleen presenteren aan het publiek.

Roem zegt dat er naar iemand gekeken wordt. Ze zegt niets over de bewegingsrichting.

De samenstelling van de lijst is makkelijk te toetsen: kijk wat er gebeurt als een van de onzichtbare deelnemers wegvalt. Bij een restaurant met een bekende chef vertrekt de inkoper — een week later ligt er andere vis op het bord en in de recensies staat dat de kok is uitgeschreven. Op een verkoopafdeling vertrekt degene die de papieren bijhield en aan betaaltermijnen herinnerde; er zijn evenveel deals, maar het geld komt een maand later binnen, en opeens blijkt dat juist dat het belangrijkste cijfer van het kwartaal was.

De lijst met medeauteurs stel je betrouwbaarder samen aan de hand van de gevolgen van iemands vakantie dan aan de hand van een overwinning. De eerste lijst schrijft de ijdelheid, de tweede het verlofrooster, en die is meestal korter en preciezer.