Vallen voor geluk

Succesverhalen worden doorgaans opgebouwd rond de inspanning en het karakter van de held. Geluk, startomstandigheden en de hulp van anderen maken het verhaal minder netjes en verdwijnen daarom vaak in de montage.

Toch ontstaat een resultaat meestal uit een combinatie: voorbereiding, handelen, de structuur van de mogelijkheden, de beslissingen van anderen en toeval.

Je kunt het geluk niet bevelen te komen. Je kunt wel het aantal plekken vergroten waar het ons kan tegenkomen.

Daarvoor is het nuttig:

• je werk zichtbaar te maken;
• mensen te leren kennen buiten je vertrouwde kring;
• je aan te melden;
• kleine projecten uit te proberen;
• je vaardigheden paraat te houden;
• een reserve aan te houden waarmee je een kans kunt grijpen.

Dit is geen magisch „overvloedsdenken”. De meeste pogingen leveren hoe dan ook geen groot resultaat op. Maar wie nergens verschijnt, wordt zelden bij toeval gekozen.

Het geluk is de voorbereiden goedgezind, en niet om morele redenen. Een onvoorbereide herkent soms simpelweg niet wat er zojuist gebeurde.

Mark Granovetter ondervroeg mensen die kort daarvoor van baan waren gewisseld, en ontdekte dat ze van de vacature vaker hoorden via kennissen die ze niet vaak zagen dan via goede vrienden. De verklaring is saai: vrienden lopen door dezelfde gangen en kennen ongeveer hetzelfde nieuws, terwijl een verre kennis zich in een ander gebouw bevindt. Een val voor het geluk is geen charme en geen positieve instelling, maar het aantal gangen waar men zich jou herinnert.

Vandaar een onaangename gevolgtrekking: het onderhouden van zwakke banden ziet eruit als een zinloos verspilde avond. Een mail beantwoorden, langsgaan bij een vakbijeenkomst, een normale verstandhouding houden met iemand van wie je op dit moment niets nodig hebt — dat alles betaalt zich op het moment zelf niet terug en pas achteraf wel.