Goed genoeg

De beroepsmoraal verwart kwaliteit vaak met maximale kwaliteit. Maar werk is niet goed wanneer er alles mogelijke in is gestopt, maar wanneer het de eisen betrouwbaar vervult tegen een verdedigbare prijs.

Die definitie klinkt minder plechtig dan gepraat over perfectie, maar ze laat wel toe om te werken.

Als een brug een belasting met een gegeven marge moet dragen, wordt de kwaliteit niet bepaald door de schoonheid van de berekening, maar door het voldoen aan de eisen. Als een tijdelijk bordje moet melden waar de ingang is, hoeft het geen prijs voor grafisch ontwerp te winnen.

De eisen omvatten echter niet alleen de uitdrukkelijk opgeschreven parameters. De gebruiker verwacht veiligheid, begrijpelijkheid en betrouwbaarheid, ook als hij vergeten is die in de opdracht te vermelden.

Daarom moet je vóór het werk bepalen:

• de verplichte eisen;
• de gewenste eigenschappen;
• de acceptatiecriteria;
• de toelaatbare afwijkingen;
• de gevolgen van het over- of onderschrijden van het niveau.

Te lage kwaliteit leidt tot uitval. Te hoge kan tijd en geld verspillen.

De laatste procenten verbetering kosten inderdaad vaak onevenredig veel. Maar de precieze verhouding hangt van de opgave af. In de geneeskunde, de luchtvaart en de veiligheid kan extra betrouwbaarheid enorme uitgaven rechtvaardigen. Bij de opmaak van een intern concept meestal niet.

Perfectionisme komt in soorten.

Soms is het vakmatige zorgvuldigheid. Soms is het angst om werk te laten zien, de regie te verliezen of beoordeeld te worden. In dat laatste geval wordt eindeloos verbeteren een manier om nooit klaar te zijn.

Een nuttige vraag:

Welke verbetering verandert nog iets aan de functie, het risico of de waarneming van het resultaat?

Is het antwoord „geen enkele, maar ik voel me er nog onrustig bij”, dan is de opgave uit het technische domein naar een ander verhuisd.

Je kunt een vloer met een tandenborstel dweilen. Het resultaat wordt iets schoner. Het gebouwbeheersysteem heeft er waarschijnlijk geen merkbaar voordeel van.

Eisen toets je handig met de vraag „wie merkt het verschil en wat doet die ermee”. Aan een offerte kun je twee dagen sleutelen om het lettertype te kiezen; de inkoper opent de tweede pagina met de prijs en de levertijd en beslist daarop. Diezelfde inkoper ziet ogenblikkelijk of de levertijd zonder douane is gerekend — en dat is precies een eis die niemand in de opdracht heeft opgeschreven. Verbeteren loont bij dat deel waarop de beslissing wordt genomen.

Het onaangename gevolg: perfectionisme kiest meestal niet het belangrijkste deel van het werk, maar het rustigste. Het lettertype bijschaven is prettiger dan de levertijd nog eens nakijken, omdat een lettertype geen nee kan zeggen.